Một vùng đô thị hiện đại mới đứng trước cơ hội bứt phá ở Đồng Nai

Với vị trí vô cùng chiến lược, khu đô thị mới này được định hướng trở thành đô thị động lực của Đồng Nai trong giai đoạn mới.

Đô thị mới Nhơn Trạch trong chiến lược phát triển không gian đô thị

Đô thị mới Nhơn Trạch nằm trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, giữ vị trí cửa ngõ phía Đông của Thành phố Hồ Chí Minh và là một trong những khu vực có vai trò chiến lược trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Với lợi thế nằm giữa các trục giao thông lớn, được bao bọc bởi hệ thống sông ngòi và kết nối trực tiếp với các công trình hạ tầng cấp quốc gia như Sân bay Long Thành và cụm cảng biển Cái Mép – Thị Vải, Nhơn Trạch được đánh giá là không gian có nhiều tiềm năng để phát triển thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ và logistics liên vùng.

Ngay từ năm 1996, khu vực Nhơn Trạch đã được định hướng phát triển thành đô thị mới. Sau gần ba thập kỷ, đô thị này đã hình thành những nền tảng ban đầu về công nghiệp, dân cư và hạ tầng kỹ thuật. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển mới của vùng Đông Nam Bộ. Trong bối cảnh liên kết vùng ngày càng rõ nét, tỉnh Đồng Nai đang triển khai lập Đồ án Điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung đô thị mới Nhơn Trạch đến năm 2045, nhằm tái cấu trúc không gian phát triển, xác lập rõ hơn vai trò của Nhơn Trạch trong mạng lưới đô thị vùng.

Theo Dự thảo Đồ án, đơn vị tư vấn nhận định đô thị mới Nhơn Trạch có vai trò liên kết quan trọng giữa các không gian phát triển cấp vùng. Cụ thể, trong vùng Đông Nam Bộ, Nhơn Trạch nằm tại giao điểm của ba hành lang kinh tế lớn gồm hành lang Bắc – Nam, hành lang Mộc Bài – Thành phố Hồ Chí Minh – Biên Hòa – Vũng Tàu và hành lang Thành phố Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây – Tây Nguyên. Với vị trí này, đô thị mới Nhơn Trạch được định hướng trở thành đô thị động lực, góp phần giãn dân, chia sẻ áp lực hạ tầng cho Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp – dịch vụ của Đồng Nai.

Ở quy mô tỉnh, Nhơn Trạch giữ vai trò cửa ngõ Tây Nam của Đồng Nai, có mối liên kết địa lý chặt chẽ với Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực sân bay Long Thành. Hệ thống trục giao thông chiến lược trong tương lai được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận, thu hút dân cư và các hoạt động kinh tế. Trong cấu trúc vùng đô thị sân bay Long Thành, Nhơn Trạch nằm trên trục Thành phố Hồ Chí Minh – Long Thành – Biên Hòa – Vũng Tàu, nhờ đó có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ cảng hàng không quốc tế và hệ thống cảng biển nước sâu, mở rộng dư địa phát triển logistics và dịch vụ hậu cần.

Hạ tầng kết nối vùng: Động lực mới cho đô thị Nhơn Trạch

Một trong những nguyên nhân chính khiến đô thị mới Nhơn Trạch chưa phát triển đúng với kỳ vọng trong nhiều năm qua được xác định là hạn chế về hạ tầng kết nối vùng. Dù đã được định hướng từ sớm, nhiều dự án giao thông then chốt kết nối Nhơn Trạch với Thành phố Hồ Chí Minh, Biên Hòa và Bà Rịa – Vũng Tàu chậm triển khai, làm giảm sức hút đầu tư và khả năng phát triển đô thị. Tuy nhiên, bức tranh này đang dần thay đổi khi hàng loạt dự án hạ tầng lớn bước vào giai đoạn hoàn thiện.

Tháng 8/2025, Dự án Thành phần 1A (đoạn Tân Vạn – Nhơn Trạch giai đoạn 1) thuộc tuyến đường vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức được đưa vào khai thác. Tuyến đường này tạo kết nối trực tiếp giữa đô thị mới Nhơn Trạch và trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển và tăng khả năng liên thông vùng. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong việc tháo gỡ điểm nghẽn về giao thông của khu vực.

Tiếp đó, giữa tháng 1/2026, Dự án đầu tư xây dựng cầu Cát Lái – công trình giao thông có ý nghĩa chiến lược kết nối trực tiếp Nhơn Trạch với Thành phố Hồ Chí Minh đã được tổ chức động thổ. Khi hoàn thành, cầu Cát Lái sẽ thay thế phương thức kết nối bằng phà hiện nay, tạo trục giao thông liên tục, thông suốt giữa hai địa phương. Công trình này được kỳ vọng sẽ giúp Nhơn Trạch từng bước phát huy vai trò đô thị vệ tinh, trung tâm công nghiệp – dịch vụ – logistics gắn với sân bay Long Thành.

Theo kế hoạch, trong năm 2026, toàn bộ tuyến đường vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh, cao tốc Bến Lức – Long Thành, cùng các tuyến đường tỉnh 25B và 25C sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác. Bên cạnh đó, Dự án cầu Phước An dự kiến hoàn thành vào năm 2027, mở thêm hướng kết nối quan trọng giữa Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu. Khi các công trình này đồng loạt về đích, mạng lưới giao thông liên vùng của Nhơn Trạch sẽ được hoàn thiện ở mức độ cao hơn, tạo nền tảng cho đô thị bứt phá phát triển.

Trong bối cảnh đó, đô thị mới Nhơn Trạch đang đứng trước cơ hội chuyển mình rõ nét, từ một khu vực được quy hoạch sớm nhưng phát triển chậm, trở thành cực tăng trưởng mới của Đồng Nai và vùng Đông Nam Bộ. Việc hoàn thiện hạ tầng kết nối không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn mở ra dư địa lớn cho thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, logistics và hình thành các khu đô thị hiện đại, phù hợp với định hướng phát triển dài hạn đến năm 2045.

Theo Phú Quý

Tạp chí Kinh Tế Chứng Khoán Việt Nam